Bıçak Çelik Kılavuzu

En iyi bıçağı seçerken ilk dikkat etmeniz gereken şey bıçağın hangi çelikten üretildiğidir. Kenar geometrisi ve tasarımın yanı sıra, bıçak çeliği bir bıçağın performansını belirleyen en önemli faktördür. Çelik, yapılmak istenen işe bağlı olarak belirli özellikleri kullanıcıya sunabilmek için çoğunlukla diğer elementlerle zenginleştirilen, karbon ve demir karışımıdır.

Bıçak sektöründe, namlu dışında kalan kısımların yanı sıra namlunun nasıl üretildiği önemlidir ve ısıtılıp dövülerek farklı çelik çeşitleri oluşturulur. Bıçak namlularında kullanılan çelik çeşitleri aşağıda belirtilen beş temel özelliğin farklı olması ile ortaya çıkar:

Sertlik

 Bıçağın, uygulanan kuvvete ve darbelere maruz kaldığında deforme olmaya karşı direnmesidir. Bıçak çeliklerinde sertlik güç ile doğru orantılıdır. Çelik sertliği genellikle Rockwell C ölçeği kullanılarak ölçülür ve sertlik değeri ''HRC'' olarak belirtilir.

Dayanıklılık

 Taş parçaları bir bıçağın en büyük düşmanıdır ve bu şekilde oluşan hasarların düzeltilmesi neredeyse imkansızdır. Bıçağın ani yüklere dayanıklı olması tamamen sertlik derecesine bağlıdır. Sertliği ölçmenin yolu sarkaç darbe testini kullanmaktır bu testten başarılı çıkan bıçağın sertliği oldukça iyi düzeydedir.

Aşınma Direnci

 Aşınma direnci, çeliğin neredeyse her zarara dayanabilmesi anlamına gelir. Aşınmayı yıpratıcı ve yapışkan olmak üzere iki farklı başlık altında anlatabiliriz. Yıpratıcı aşınma, bıçak çeliğinden daha sert bir cismin çelik yüzeyine sürtünmesi veya temas etmesidir çeliği oldukça yıpratır. Yapışkan aşınma ise tam tersi olarak çeliğin yüzeyine temas eden cismin çelikten daha az sert olmasıdır çeliğe hiçbir zarar veremez. Aşınma direnci çeliğin sertliğiyle ilgili olduğu gibi daha çok çeliğin spesifik kimyasından etkilenir. Aşınmaya karşı çok dirençli olan çeliklerin de illaki dez avantajı vardır. Evet aşınmaya karşı dayanıklıdır ancak tokluğu daha azdır bu tarz çeliklerin ve daha kırılgandırlar.

Korozyon Direnci

 Korozyon direnci, nem ve tuz gibi dış elementlerin neden olduğu pas ve korozyona karşı çeliğin dayanıklı olmasıdır. Bıçağınızın korozyona karşı dayanıklı olmasını istiyorsanız kenar tutma kabiliyetinden biraz fedakarlık yapmanız gerektiğini unutmayın.

Kenar Tutma

 Kenar tutma, uzun kullanım sürelerine maruz kaldığında bıçağın keskinlik kabiliyetinin ne kadar dayanacağı ile ilgilidir. Herkes kenar tutmanın ömür boyu olmasını ister ancak bu şu an mümkün değildir. Çok uzun yıllar keskinlik kabiliyetini kaybetmeyen çelik çeşidi olan CPM-S110V çeliğini sizlere önerebiliriz.

Ne yazıkki ''en iyi bıçak çeliği'' yalnızca bu beş özelliği sağladığımızda elde edemeyiz zaten bu beş özelliğin hepsinin bir çelikte bulunması neredeyse imkansızdır. Çünkü her özelliğin avantajı olduğu kadar dezavantajları da vardır. Örneğin çeliği çok sert olan bir bıçağın kenar tutma kabiliyeti çok iyidir ancak sert zemine çarpması veya ani uygulanan kuvvetlerde kırılma veya çatlama söz konusu olabilir. Tersine bir bıçağın çeliği bükülecek kadar sert değildir o zaman da keskinlik kabiliyeti düşük seviyelerdedir. Temel olarak, karbon vb. elementler bıçağı daha kuvvetli yapar doğru ancak tokluğu azaltacaktır bu da kırılmalara ve çatlamalara neden olacaktır. Çelik çeşidine karar vermek bıçağı hangi amaçla, nerede ve ne şekilde kullanacağınıza bağlıdır. Bunun için aşağıdaki tabloda sizin için çelik çeşitlerinin hangi elementlerden oluştuğunu belirten bir şema hazırladık, bu şemayı inceleyerek kullanım amacınıza göre hangi çeliği seçeceğinize karar verebilirsiniz.

Karbon Çelikler 

ÇELİKKARBONKROMMOLİBDENVANADYUMKOBALTNİKELMANGANEZSİLİKONSERTLİK
52100
0,98-1,10
1,30-1,60
-
-
-
-
0,25-0,45
-
58-62
1095 CroVan
0.95-1.10
0,40-0,60
0,06
0.15-0.25
-
0.25
0,30-0,50
0.15-0.25
56-60
1095
0,90-1,03
-
-
-
-
-
0,30-0,50
-
56-60
1084
0.84
-
-
-
-
-
0.75
-
45-66

Ekipman Çelikleri 

ÇELİK
KARBON
KROM
MOLİBDEN
VANADYUM
KOBALT
NİKEL
MANGANEZ
SİLİKON
SERTLİK
D-21.40-1.60
11.0-13.0
0.70-1.20
1.1
-
0.30
0.60
0.3057-61
CPM-3V0.80
7.50
1.30
2.75
-
-
-
-
58-60
CPM-10V2.45
5.25
1.30
9.75
-
-
0.50
-
58-60
CPM-15V
3.40
5.25
1.30
14.50
-
-
0.50
-
61-63
CPM-M4
1.40
4.00
5.25
4.00
-
-
-
0.55
60-62
CRUWEAR
1.10
7.3
1.60
2.40
-
-
-
1.20
60-65
O-1
0.85-1.00
0.40-0.60
-
0.3
-
0.30
1.00-1.40
0.50
56-58
M-2
0.95-1.05
3.8-4.5
4.75-6.50
2.25-2.75
-
0.30
0.15-0.40
0.20
61-63
MAXAMET
2.15
4.8
-
6.00
10.00
-
0.30
0.25
67-70

Paslanmaz Çelikler  

ÇELİK
KARBON
KROM
MOLİBDEN
VANADYUM
KOBALT
NİKEL
MANGANEZ
SİLİKON
SERTLİK
12C27
0.60
13.5
-
-
-
-
0.40
0.40
57-59
154CM
1.05
13.5-14.0
4.00
0.40
-
-
0.50
0.3-0.8
58-62
420
0.15
12.0-14.0
-
-
-
-
1.00
1.00
49-53
440A
0.65-0.75
16.0-18.0
0.75
-
-
-
1.00
1.00
55-57
440C
0.95-1.20
16.0-18.0
0.75
-
-
-
1.00
1.00
57-59
5Cr15MoV
0.45-0.50
14.5-15.0
0.60
0.10
-
-
0.40
-
55-57
8Cr13MoV
0.80
13.0-14.5
0.15
0.10
-
0.20
1.00
1.00
58-59
AUS-8
0.70-0.75
13.0-14.5
0.10-0.30
0.10-0.26
-
0.49
0.50
1.00
57-59
CPM-S35VN
1.34
14.0
2.00
3.00
-
-
0.50
0.50
59-61


**Çelik çeşitleri tablodakiler ile sınırlı değildir, tabloyu güncel tutmak amacıyla bir kısmı eklenmemiştir.